Klassiki kompýuterleriň diňe uly tagalla bilen çözüp bilýän ýa-da asla çözüp bilmeýän meseleleri çözüp bilýän kwant kompýuteriniň işlenip düzülmegi — häzirki wagtda dünýäde barha artýan ylmy-barlag toparlarynyň maksady şudur. Sebäbi: Iň kiçi bölejikleriň we gurluşlaryň dünýäsinden gelip çykýan kwant täsirleri köp täze tehnologik ulanylyşlara mümkinçilik berýär. Kwant mehanikasynyň kanunlaryna laýyklykda maglumatlary we signallary işläp düzmäge mümkinçilik berýän supergeçirijiler diýilýänler kwant kompýuterlerini amala aşyrmak üçin geljegi uly komponentler hasaplanýar. Şeýle-de bolsa, supergeçiriji nanostrukturalaryň kynçylyk döredýän tarapy, olaryň diňe örän pes temperaturada işleýändigi we şonuň üçin amaly ulanylyşlara girizilmeginiň kyndygydyr. googletag.cmd.push(function() { googletag.display('div-gpt-ad-1449240174198-2′); });
Münster we Forschungszentrum Ýülih uniwersitetiniň ylmy işgärleri indi ilkinji gezek ýokary temperaturaly supergeçirijilerden ýasalan nanosimlerde energiýa kwantlaşdyrmasy diýlip atlandyrylýan zady görkezdiler, ýagny temperatura ýokarlanýar we kwant mehaniki täsirler agdyklyk edýär. Soňra supergeçiriji nanosim diňe maglumaty kodlamak üçin ulanylyp bilinjek saýlanan energiýa ýagdaýlaryny kabul edýär. Ýokary temperaturaly supergeçirijilerde ylmy işgärler ilkinji gezek maglumat geçirmek üçin hyzmat edýän ýeňil bölejik bolan ýekeje fotonyň siňdirilişini hem synlap bildiler.
“Bir tarapdan, biziň netijelerimiz geljekde kwant tehnologiýalarynda ep-esli ýönekeýleşdirilen sowadyş tehnologiýasynyň ulanylmagyna goşant goşup biler, beýleki tarapdan bolsa, olar bize henizem düşünilmedik supergeçiriji ýagdaýlary we olaryň dinamikasyny dolandyrýan prosesler barada düýbünden täze düşünjeleri hödürleýär” diýip, Münster uniwersitetiniň Fizika institutynyň ylmy iş alyp barýan ýolbaşçysy iýun professor Karsten Şuk nygtaýar. Şonuň üçin netijeler täze görnüşli kompýuter tehnologiýalaryny işläp düzmek üçin möhüm bolup biler. Bu ylmy iş “Nature Communications” žurnalynda çap edildi.
Alymlar ittriý, bariý, mis oksidi we kislorod elementlerinden ýasalan supergeçirijileri ýa-da gysgaça YBCO ulandylar, şolardan birnäçe nanometr inçe simleri ýasadylar. Bu gurluşlar elektrik toguny geçirende "faza süýşmeleri" diýlip atlandyrylýan fiziki dinamika ýüze çykýar. YBCO nanosimlerinde zarýad daşaýjysynyň dykyzlygynyň üýtgemeleri supertokda üýtgemelere sebäp bolýar. Alymlar nanosimlerdäki prosesleri 20 Kelwinden aşak temperaturada, ýagny minus 253 gradus Selsiýusa gabat gelýän temperaturada öwrendiler. Model hasaplamalary bilen bilelikde, olar nanosimlerdäki energiýa ýagdaýlarynyň kwantlaşdyrylmagyny görkezdiler. Simleriň kwant ýagdaýyna giren temperaturasy 12-13 Kelwinde tapyldy - bu adaty ulanylýan materiallar üçin zerur bolan temperaturadan birnäçe ýüz esse ýokary temperatura. Bu alymlara has uzak ömürli rezonatorlary, ýagny belli bir ýygylyklara sazlanan yrgyldawuk ulgamlary öndürmäge we kwant mehaniki ýagdaýlaryny has uzak wagtlap saklamaga mümkinçilik berdi. Bu has uly kwant kompýuterleriniň uzak möhletli ösüşi üçin zerur şertdir.
Kwant tehnologiýalarynyň ösmegi üçin, şeýle hem lukmançylyk diagnostikasy üçin möhüm bölekler, hatda bir fotonly detektorlary hem hasaba alyp bilýän detektorlardyr. Münster uniwersitetindäki Karsten Şukyň ylmy-barlag topary birnäçe ýyl bäri supergeçirijilere esaslanýan şeýle bir fotonly detektorlary işläp düzmek üçin işleýär. Dünýäniň ähli ýerleriniň alymlary on ýyldan gowrak wagt bäri ýokary temperaturaly supergeçirijiler bilen pes temperaturada gowy işleýän zady gazanmaga synanyşýarlar. Bu gözleg üçin ulanylan YBCO nanosimlerinde bu synanyşyk ilkinji gezek üstünlikli boldy. “Täze açyşlarymyz täze tejribe arkaly barlanyp bilinýän nazaryýet düşündirişleriniň we tehnologik ösüşleriň ýoluny açýar” diýip, Şuk ylmy-barlag toparynyň awtory Martin Wolff aýdýar.
Redaktorlarymyzyň iberilen her bir seslenmeleri ýakyndan gözegçilikde saklajakdygyna we degişli çäreleri görjekdigine ynamly bolup bilersiňiz. Siziň pikirleriňiz biziň üçin möhümdir.
Siziň e-poçta salgyňyz diňe alýja e-poçtany kimiň iberendigini bildirmek üçin ulanylýar. Siziň salgyňyz hem, alýjynyň salgysy hem başga maksatlar üçin ulanylmaz. Siz girizýän maglumatlar e-poçta habaryňyzda peýda bolar we Phys.org tarapyndan hiç hili görnüşde saklanmaz.
Hepdelik we/ýa-da gündelik täzelenmeleri poçtaňyza alyň. Islendik wagt abuna ýazylmagy bes edip bilersiňiz we biz maglumatlaryňyzy hiç haçan üçünji taraplar bilen paýlaşmarys.
Bu saýt nawigasiýa kömek etmek, hyzmatlarymyzy ulanmagyňyzy seljermek we üçünji taraplardan mazmuny üpjün etmek üçin kukileri ulanýar. Saýtymyzy ulanmak bilen, siz biziň Gizlinlik syýasatymyzy we Ulanyş şertlerimizi okandygyňyzy we düşünendigiňizi tassyklaýarsyňyz.
Ýerleşdirilen wagty: 2020-nji ýylyň 7-nji apreli