“Ýangyç awtoulagynyň nirede erbet, näme üçin täze energiýa ulaglaryny işläp düzmeli?” Bu, awtoulag senagatynyň häzirki “ýeliň ugry” barada köp adamyň pikir edýän esasy soragy bolmaly. “Energiýanyň azalmagy”, “energiýa tygşytlamak we zyýanly gazlaryň çykarylmagyny azaltmak” we “önümçiligiň yzyndan ýetmek” ýaly uly şygarlaryň goldawy bilen Hytaýyň täze energiýa çeşmelerini ösdürmek zerurlygy heniz jemgyýet tarapyndan duýulmady we ykrar edilmedi.
Hakykatdan-da, içerden ýanýan hereketlendirijili ulaglarda onlarça ýyllap dowam eden yzygiderli ösüşden soň, häzirki ösen önümçilik ulgamy, bazar goldawy we arzan we ýokary hilli önümler pudagyň näme üçin bu "tekiz ýoldan" çykyp, ösüşe ýüz tutmalydygyny düşünmegi kynlaşdyrýar. Täze energiýa heniz howply bolmadyk "palçyk ýoly". Näme üçin täze energiýa senagatyny ösdürmeli? Bu ýönekeý we düşnükli sorag biziň hemmämiziň düşünmeýän we näbelli soragymyzdyr.
Ýedi ýyl mundan ozal, “Hytaýyň Energetika Syýasaty 2012 Ak Kagyzynda” milli strategik meýilnama “täze energiýany we gaýtadan dikeldilýän energiýany berk ösdürer” diýlip aýdyňlaşdyrylar. Şondan bäri Hytaýyň awtoulag senagaty çalt özgerdi we ol çaltlyk bilen ýangyç awtoulag strategiýasyndan täze energiýa strategiýasyna geçdi. Şondan soň, “subsidiýalar” bilen baglanyşykly dürli täze energiýa önümleri bazara çalt girdi we täze energiýa senagatynyň töwereginde şübhe sesi ýaýrap başlady.
Soraglaryň sesi dürli taraplardan geldi we tema pudagyň ýokary we aşaky akymlaryna hem gönüden-göni gönükdirildi. Hytaýyň däp bolan energiýasynyň we gaýtadan dikeldilýän energiýasynyň häzirki ýagdaýy nähili? Hytaýyň awtoulag önümçilik pudagy öňe geçip bilermi? Geljekde ulanyşdan çykarylan täze energiýa ulaglary bilen nähili iş salyşmaly we hapalanma barmy? Şübheler näçe köp bolsa, ynam şonça az, bu meseleleriň arkasyndaky hakyky status-kwony nädip tapmaly, sütünimiziň birinji çärýegi pudagyň esasy daşaýjysy - batareýany nyşana alar.
Sütunlar gaçyp bolmajak "energiýa meseleleri"
Ýangyçly awtoulagdan tapawutlylykda, benzin üçin daşaýjy gerek däl (eger ýangyç çelegi hasaplanmasa), ýöne "elektrik energiýasyny" batareýa daşamak gerek. Şonuň üçin, eger senagatyň çeşmesine gaýdyp barmak isleseňiz, "elektrik energiýasy" täze energiýanyň ösdürilmeginde ilkinji ädimdir. Elektrik energiýasy meselesi energiýa meselesi bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr. Häzirki wagtda aýdyň bir sorag bar: Täze energiýa çeşmelerini güýçli ösdürmek, hakykatdanam, Hytaýyň birleşen energiýa gorunyň ýakynlaşýandygy üçinmi? Şonuň üçin batareýalaryň we täze energiýanyň ösüşi barada hakykatdanam gürleşmezden ozal, Hytaýyň häzirki "elektrik energiýasyny ulanmak ýa-da nebiti ulanmak" baradaky soragy baradaky soraglara jogap bermelidiris.
1-nji sorag: Hytaýyň däp bolan energiýasynyň häzirki ýagdaýy
Adamlaryň 100 ýyl mundan ozal ilkinji gezek arassa elektrik ulaglaryny synap görmeginiň sebäbinden tapawutlylykda, täze rewolýusiýa "adaty ýangyçdan" "gaýtadan dikeldilýän energiýa" geçmegi bilen baglanyşykly boldy. Internetde Hytaýyň energiýa derejesiniň düşündirilişi barada dürli "wersiýalar" bar, ýöne maglumatlaryň köp taraplary Hytaýyň däp bolan energiýa gorlarynyň arassa geçirijilik ýaly çydap bolmajak we aladalandyryjy däldigini, şeýle hem awtoulaglar bilen ýakyn baglanyşykly nebit gorlarynyň hem jemgyýetçilik tarapyndan ara alnyp maslahatlaşylýandygyny görkezýär. Iň köp temalaryň biri.
Hytaýyň Energetika Hasabatynyň 2018-nji ýyldaky maglumatlaryna görä, ýerli nebit önümçiligi azalsa-da, Hytaý nebit sarp edilişiniň artmagy bilen energiýa importy söwdasy babatda durnukly ýagdaýdadyr. Bu bolsa, iň bolmanda täze energiýanyň häzirki ösüşiniň "nebit gory" bilen gönüden-göni baglanyşykly däldigini subut edip biler.
Ýöne gytaklaýyn baglanyşyklymy? Durnukly energiýa söwdasy şertlerinde Hytaýyň däp bolan energiýa garaşlylygy henizem ýokary. Energiýa importynyň umumy arasynda çig nebit 66%, kömür bolsa 18% -ni düzýär. 2017-nji ýyl bilen deňeşdirilende çig nebit importy çalt depginde ösýär. 2018-nji ýylda Hytaýyň çig nebit importy 460 million tonna ýetdi, bu geçen ýyl bilen deňeşdirilende 10% artmakdyr. Daşary ýurtlara çig nebit garaşlylygy 71% -e ýetdi, bu bolsa Hytaýyň çig nebitiniň üçden iki böleginden gowragynyň importa garaşlydygyny aňladýar.
Täze energiýa pudaklarynyň ösmeginden soň, Hytaýyň nebit sarp edilişiniň meýli pese gaçmagyny dowam etdirýär, ýöne 2017-nji ýyl bilen deňeşdirilende, Hytaýyň nebit sarp edilişi henizem 3,4% ýokarlandy. Çig nebit öndürmek kuwwaty babatda 2016-2018-nji ýyllarda 2015-nji ýyl bilen deňeşdirilende ep-esli pese gaçdy we ugur üýtgemegi nebit söwdasynyň importyna garaşlylygy artdyrdy.
Hytaýyň däp bolan energiýa gorunyň "passiw garaşlylygy" ýagdaýynda täze energiýa senagatynyň ösüşiniň energiýa sarp edilişiniň gurluşyny hem üýtgetjekdigine umyt edilýär. 2018-nji ýylda tebigy gaz, gidroenergetika, ýadro energiýasy we ýel energiýasy ýaly arassa energiýanyň sarp edilişi umumy energiýa sarp edilişiniň 22,1% -ni düzdi we bu görkeziji köp ýyllaryň dowamynda artýar.
Adaty energiýa çeşmelerinde arassa energiýa geçişinde, häzirki wagtda global pes uglerodly, uglerodsyz maksat yzygiderli, edil Ýewropa we Amerikanyň awtoulag brendleri häzir "ýangyç awtoulaglaryny satmagy bes etmek wagty" gutarýar. Şeýle-de bolsa, ýurtlaryň däp bolan energiýa çeşmelerine dürli garaşlylygy bar we Hytaýyň "çig nebit serişdeleriniň ýetmezçiligi" arassa energiýa geçişdäki meseleleriň biridir. Hytaýyň Jemgyýetçilik Ylymlary Akademiýasynyň Energetika Ykdysadyýetiniň direktory Çžu Si şeýle diýdi: "Ýurtlaryň dürli döwürleri sebäpli Hytaý henizem kömür döwründe, dünýä nebit we gaz döwrüne girdi we geljekde gaýtadan dikeldilýän energiýa ulgamyna geçmek prosesi, elbetde, tapawutlydyr. Hytaý nebit we gazdan geçip biler. Times”. Çeşme: Car House
Ýerleşdirilen wagty: 2019-njy ýylyň 4-nji noýabry